Ellen in Dialoog

Tijdens de Week van de Dialoog ben ik op drie verschillende locaties in Apeldoorn geweest tijdens deze week.

Allereerst ben ik bij de opening geweest in de Raadszaal van het Gemeentehuis op vrijdag 29 oktober jl.. Daar was een streamverbinding met Nederland in Dialoog. Vanuit de Raadszaal konden de belangstellenden dit volgen. Wethouder Detlev Cziesso was hierbij ook aanwezig en heeft de Week van de Dialoog officiëel geopend. Na de opening zijn er in twee andere zalen dialoogtafels gehouden. Onze dialoogbegeleiders waren Bernard Hilgers en Sylvia van Ark. Quirine Lensveld had de opening in het Gemeentehuis top geregeld.

Het thema van de Week van de Dialoog was “De moeite waard”. Het was voor mij een mooie gelegenheid om tijdens de opening voor de eerste keer deel te nemen aan één van de dialoogtafels met vier volstrekt vreemden voor mij. Uit deze dialoogtafel kwamen waardevolle gesprekken, die het voor iedereen ook echt de moeite waarde maakte. Dat was een mooi begin.

Op woensdag drie november ben ik naar de Schrijfdialoog van Johannette Koene geweest, Zij had een dialoogtafel bij haar thuis georganiseerd. Ook daar waren in totaal vier mensen. Bij een schrijfdialoog schrijf je eerst je antwoord op voordat je in dialoog gaat. Ik moet zeggen dat ik dit ook als een prettige vorm van dialoog voeren heb ervaren. Door eerst te schrijven heb je toch meer tijd om  te focussen  en de vraag te beantwoorden voor jezelf. Daarna ga je erover in dialoog met de anderen. Wederom een bijzondere ervaring.

De volgende middag ben ik bij de Wereldwinkel geweest om  daar deel te nemen aan een dialoogtafel. Deze werd begeleid door Roelof Oudman, de oprichter van onze Stichting Samenspraak Apeldoorn. Ik vind de Week van de Dialoog ook een mooie middel om verschillende Verenigingen en Stichtingen met elkaar in contact te brengen. Dit zouden we in de toekomst verder kunnen uitbouwen. Er kwamen hele mooie gesprekken uit deze dialoog. Iedereen vertelde een persoonlijk verhaal en dat was ook weer heel waardevol. Maar ook hier waren maar vier mensen aanwezig en kwam ik ook weer iemand tegen die ik al bij de schrijfdialoog had ontmoet.

We streven naar een inclusieve samenleving in Apeldoorn. Dat is ook de reden dat onze Stichting is opgericht, maar ik mis nog wel de deelname van andere culturen tijdens de Week van de Dialoog.  Ik heb het gevoel dat de drempel nog te hoog en de bekendheid nog te gering is.

Het zou mooi zijn als we ook van andere netwerken gebruik kunnen gaan maken. We moeten ons als Stichting daarvoor gaan inzetten in het komende jaar. Daarvoor zijn we nog naarstig op zoek naar drie bestuursleden, waaronder een voorzitter en diverse dialoogbegeleiders om op te kunnen leiden, zodat we onze dialogen verder kunnen uitbouwen en onze naamsbekendheid kunnen uitbreiden. Het zou prachtig zijn als we zonder drempel bereikbaar zijn voor alle Apeldoorners. Wie helpt ons graag  verder mee en gelooft ook in een inclusieve samenleving?

Ellen Witteveen is secretaris in het bestuur van Samenspraak Apeldoorn.

Dialoog Chinese vrouwenvereniging Kwan Yik Wui

Zoals ieder ander jaar waarin de Week van de dialoog in de Klup werd gehouden door de Chinese vrouwenvereniging, was Sumei Ren, de voorzitter van de vrouwenvereniging, in opperste opwinding van de komende dialoog. Er was van alles geregeld; alle leden waren uitgenodigd. Er waren gebakjes, koekjes, mandarijntjes, allemaal teveel om op te noemen. 
Er konden er twee tafels van zeven (tafel begeleid door Quirine) en zes (tafel Roelof) van start met het thema “De moeite waard”.
Aan eerstgenoemde tafel werd veel vertaald, gelachen, gekwebbeld, maar niettemin een goede dialoog gehouden. Quirine toonde zich heel tevreden en opgewekt bij het maken van de traditionele groepsfoto’s.

Aan de tafel bij Roelof zaten nog de taaldocente Nederlands en de begeleidster van een jonge deelneemster die haar “maatje” had uitgenodigd om samen deel te nemen aan de dialoog. 

De leden van de vereniging en twee buurvrouwen van Sumei en zij zelf spraken allemaal zo goed Nederlands, dat er nauwelijks vertaald behoefde te worden, waardoor het gesprek rustiger en -als ik het mag zeggen- behoorlijk diepgaand kon worden gevoerd. In de dromen kwamen heel idealistische beelden naar boven. En ook in de ronde over wat we ervan meenamen was heel veel erg de moeite waard. Het vrolijkte ons wat minder uitbundig misschien, maar zeer zeker ook intens op. 

We zijn blij zijn dat we ieder jaar welkom zijn bij Kwan Yik Wui.

In dialoog blijven

Door William Kreijkes

De week van de dialoog is weer geweest. Nu is het belangrijk om in gesprek te blijven, in dialoog.

De dialoog is niet bedoelt als een manier om te blijven debatteren of te discussiëren. Het doel is het verhaal van de ander horen en begrijpen wat zijn of haar beweegredenen zijn.

Het is belangrijk om dit te blijven doen het hele jaar door. In dialoog blijven kan je doen met collega’s op het werk. Het belangrijkste is om bereid te zijn te luisteren naar het verhaal van de ander en in gesprek te gaan zonder vooroordelen.

Samenspraak Apeldoorn stimuleert graag dit initiatief om in dialoog met elkaar te blijven.
Samenspraak kan op veel manieren worden geuit. Je kan het ook uiten in actie. Help elkaar zonder vooroordelen. Doe boodschappen voor elkaar zonder vooroordelen. Geef elkaar voorrang in het verkeer, supermarkt zonder vooroordelen.
Het belangrijkste wat wij voor elkaar kunnen doen om onze leefomgeving leefbaarder te maken is dat wij bereid zijn elkaar te helpen met de kleine en grote dingen zonder vooroordelen.

Het zou goed zijn voor de mentale gezondheid van iedereen als wij ons verhaal kwijt kunnen.
De maatschappij, de leefomgeving kan heel veel verbeteren als mensen bereid zijn te luisteren naar de verhalen die anderen te vertellen hebben. Eenzaamheid heeft niet altijd te maken met mensen rondom je heen hebben, soms het heeft het maken met het niet kwijt kunnen van je verhaal.

Een dialoog per maand houdt het brein gezond.

De vrijwilligersroute

Op zaterdag 30 oktober organiseert Mensen maken Apeldoorn de vrijwilligersroute. Een route door Apeldoorn om aandacht te vragen voor vrijwilligers organisaties. Alle deelnemende organisaties zijn op zoek naar vrijwilligers.

Stichting Samenspraak Apeldoorn doet hier aan mee in de zoektocht naar een nieuwe voorzitter en voor 2 nieuwe vrijwilligers om te helpen in het projectbureau.

De stichting vind je op nummer 26 op het kaartje hiernaast.
Aan de van de Spiegelstraat (naast nummer 3).

Stichting Samenspraak Apeldoorn is actief in het in leven houden met van de dialoog in Apeldoorn. Daarnaast is de stichting actief bezig met polarisatie tegen te gaan en muren in contact te doorbreken om mensen, groepen en culturen in gesprek met elkaar te brengen.

Doe mee aan de aftrap: Week van de Dialoog

Van 1 t/m 5 november zoeken we weer meer verbinding in de samenleving door met elkaar in gesprek te gaan. Op veel plekken in Apeldoorn zijn dialoogtafels waar je samen kunt praten over het thema ‘De moeite waard’. Ook zullen er Zoom-dialooggesprekken gehouden worden, zodat je ook vanuit huis aan de gesprekken deel kunt nemen.

De landelijke aftrap van de Week van de Dialoog is op vrijdagmiddag 29 oktober om 15.00 uur. Onze Apeldoornse wethouder Detlev Cziesso zal hieraan ook meewerken. Je kunt het via een livestream volgen. Voor meer informatie verwijs ik naar de site www.samenspraakapeldoorn.nl waar actuele informatie te zien zal zijn.

Doe mee en geef je op. Dat kan via de website van Samenspraak, via de facebookpagina of door het sturen van een mail naar info@samenspraakapeldoorn.nl. Hoe meer zielen, hoe meer vreugd! Iedereen mag meedoen, iedereen is de moeite waard, ook als je dat zelf misschien niet zo ervaart. Ook die kant mag aan bod komen, zodat we verschillende persoonlijke ervaringen met elkaar kunnen delen.
Tijdens de gesprekken gaat er vooral om dat we naar elkaar luisteren en daardoor van elkaar kunnen leren en meer begrip voor elkaar kunnen krijgen. De deelnemers zijn ieder jaar weer verrast over de openheid die tijdens een dialooggesprek ontstaat en de verbindingen die worden gelegd. Dus ga het avontuur aan!

Graag tot ziens tijdens een van onze dialoogbijeenkomsten.

Namens de Werkgroep Dialoog,
Quirine Lensvelt-Ruys

“Ik heb de zomer in mijn bol”

Door: Kirsten Regtop

Een liedje wat ik, als ik het eenmaal in mijn hoofd heb, er maar lastig uit kan krijgen. Eindelijk lijkt de natuur klaar te zijn voor de zomer. Mijn voortuin schiet in bloei en ik zie de nodige bezige bijen en ook vlinders hun gang gaan. Als uit een diepe winterslaap gekomen, gaan we weer naar buiten en zoeken elkaar op in de buitenlucht. Wat voor mij een enorme opluchting geeft is dat ik weer spontaan een bezoekje kan brengen aan wie ik wil. Een museum bezoeken, het zwembad in gaan met de kinderen. Maar dat is mijn beleving. Voor jou ligt dat misschien heel anders. Ik stel mijzelf graag de vraag, wat neem ik mee uit de afgelopen periode? En wat gooi ik het liefste per direct het raam uit?  Het heerlijke gevoel van de zomer in mijn bol houd ik graag vast. Alleen dat nare deuntje niet. En na het reflecteren weer omschakelen naar het leven in het hier-en-nu. Nu hopen dat de zomer ook mooi weer te bieden heeft en dan is het plaatje compleet.

Komende zomer zijn we als Samenspraak even gesloten, ik wil je, namens het gehele bestuur een hele fijne zomer toewensen en hoop je na die tijd weer spontaan en in dialoog te mogen ontmoeten.

Het is Zomer!

Vandaag schijnt de zon. Dat is ook niet gek, want we zitten al ver in juni. Ik zit lekker buiten en er waait een fijn briesje. Ik luister naar de vogels, die zelfs in mijn Vinex wijk-achtertuin volop aanwezig zijn. In de afgelopen jaren zijn de bomen en struiken bij de buren goed gegroeid, dit is een mini walhalla voor ze geworden. Wij als mensen mogen, van al het gekwetter en alles wat erbij komt kijken, genieten. 

Al mijmerend neem ik even de tijd om terug te kijken op het afgelopen halve jaar. De tijd vliegt namelijk en we schieten al aardig op met de eerste helft van het jaar. De afgelopen maanden stonden nog steeds in het teken van corona. Zware maatregelen met zelfs een avondklok. Deze is inmiddels weer opgeheven en dat voelt weer fijn. Ook de andere corona maatregelen worden langzamerhand meer en meer opgeheven, het voelt alsnog een laatste staartje. We worden bijna allemaal ingeënt. Deze vaccinatie zorgt wel voor verdeeldheid ons land, maar daarvoor zijn we Nederlanders, toch!

Wereldwijd is er ook veel gebeurd. In Amerika nam Biden het stokje over van Trump als president. Dat ging niet helemaal zonder slag of stoot; op een bepaald moment bestormt men zelfs het Capitol met alle gevolgen van dien. In Nederland biedt het volledige kabinet zijn ontslag aan. En ondertussen hadden wij onze eigen avondklok rellen.

Er wordt in maart een nieuw kabinet gekozen in Nederland, tot op heden is het nog niet gelukt om de juiste formatie te creëren om ons land te besturen. Aan de andere kant van de Noordzee overlijdt Prins Philip; hij was bijna 100 jaar oud.

Ook hebben we extremen qua weer. Het had bijna twee jaar niet gesneeuwd in Nederland. Op 16 januari viel dan echt weer wat sneeuw, maar van 8 tot 15 februari sneeuwde het echt overal in Nederland. Het vroor ook behoorlijk, waardoor we een aantal ijsdagen mee mochten maken. Dit heeft mijn olijfboompje helaas niet overleefd. Maar even weer terug naar het nu; de zon. Het duurde even, maar nu schijnt hij alweer een hele tijd.

Op het moment dat ik dit schrijf, is het EK voetbal net begonnen. Van het weekend een naar moment in het Deense elftal, maar gisteren speelde Oranje zijn wedstrijd. Zij hebben het geloof ik wel goed gedaan. De bekendste oranje rotonde in Apeldoorn; De drie maagden, stond goed vol met juichende mensen, volgens de sociale media. Misschien mag het dan niet en je weet het effect niet; maar ik snap het wel. Even ontlading, het samenzijn, feesten en mooi weer. Dat is een fijne combinatie. 

Want meer dan de zomer zijn we daar echt aan toe. Met elkaar op pad, spontaan een drankje en hapje doen, gezellig samenzijn. Bekenden ontmoeten, nieuwe mensen leren kennen, interactie en contact. Met de zomerzon als extra toetje, want dat maakt het allemaal nog fijner. 

Wat de tweede helft van ons jaar ons gaat brengen, dat weet nog niemand. Er staan wel wat dingen op het programma, zoals de Olympische Zomerspelen 2020 én De week van de Dialoog. De evenementen en festivals zullen weer gehouden worden. We zullen elkaar weer massaal gaan opzoeken. Hoewel… de afgelopen anderhalf jaar heeft ook rust kunnen geven, makkelijker voor jezelf kunnen kiezen, nadenken over je toekomst en misschien wel over je doel in het leven. Weer helemaal terug naar het ‘gewone’ hoeft persoonlijk niet meer voor mij. Het gekus op verjaardagen mag wat mij betreft wegblijven. Maar een mooie balans in wat we gewend waren en de nieuwe situatie, daar ga ik voor!

Zomer; Het is eindelijk warm genoeg, om te klagen over hoe warm het is! 😊

Maar nu ga ik eerst goed genieten van een paar maanden zomer. De zon geeft mij energie en maakt mij blij en daar moet ik optimaal gebruik van maken, toch!

Zingeving in mijn leven

Door: Jarmo Gutteling

Zingeving is een begrip uit de metafysica, wijsgerige antropologie en de psychologie en betekent het zoeken naar de zin, de bedoeling of het doel van het leven of van grote gebeurtenissen in het leven, of het trachten dit doel zelf te scheppen. (Bedankt Google, bedankt..)

Ik ben begonnen met zingeving te zoeken aan het einde van mijn middelbare schooltijd. Ik was destijds best wel een verlegen onzekere jongen geworden. Ik voelde me geïsoleerd en werd regelmatig getreiterd en klein gehouden door medeleerlingen. Het contact met anderen bleef meestal oppervlakkig, ik lachte maar wat mee of ik durfde niks te zeggen. Ik werd ook grotendeels genegeerd door de meiden op school. Ik kan me nog goed herinneren dat ik op een dag in de zomer na mijn eindexamen of al na het einde van het Propedeusejaar op de kunstacademie (weet ik niet meer precies wanneer), op YouTube dus zat te zoeken hoe ik dit kon veranderen.

 Ik kwam een (later beruchte) dating coach / pickup-artist (versierder) tegen uit Amerika. Het filmpje wat ik van hem keek opende m’n ogen: ik hoefde niet langer in de verlegen rol te blijven die ik op de middelbare school had aangenomen! Ook putte ik zingeving uit mijn plannen voor de toekomst: naar de kunstacademie gaan om iets te doen met mijn passie voor tekenen. Ik koos voor een brede vormgeving opleiding (Art & Crossmedia Design) op AKI ArtEZ Enschede. In het Propedeuse-jaar zat ik nog wel in de verlegen rol, maar het zaadje voor verandering was geplant. Ook putte ik zingeving uit mijn plannen voor de toekomst: naar de kunstacademie gaan om iets te doen met mijn passie voor tekenen. Ik koos voor een brede vormgeving opleiding (Art & Crossmedia Design) op AKI ArtEZL Enschede. In het Propedeuse-jaar zat ik nog wel in de verlegen rol, maar het zaadje voor verandering was geplant.

Ik dacht dat ik op de kunstacademie allemaal mensen tegen zou gaan komen die net zo moeilijk contact maakten als ik. Dit bleek deels waar, maar ook zeker niet waar. Die realisatie maakte het contact maken niet makkelijker. “Zij snappen mij niet, en ik hen niet” schreef ik in mijn zelf reflecterende en analyserende notities.

In een strip-ontwerp opdracht in het Propedeusejaar zocht ik zingeving door de zekere mate van verdeeldheid tussen de studenten van de afdelingen Fine Art en Crossmedia Design uit te beelden en mogelijk wat te verminderen. De opdracht moest daarnaast mijn talent zo overtuigend mogelijk bewijzen aan iedereen. Deze opdracht werd door mij zo groot gemaakt dat het uit de hand liep. Ik bezweek onder de druk die ik mezelf opgelegd had. Ik ontwikkelde een dwangstoornis die bij nader inzien voortkwam uit m’n autisme. Jaren later kreeg ik pas de diagnose autisme. Deze diagnose verklaarde bij mij toen pas waarom contact maken op de middelbare school al moeizaam ging en daarna. Ik was toen alleen maar op m’n eigen bezigheden (tekenen en computeren) i.p.v. ook contact te maken met anderen. Een versnelde en vertraagde ontwikkeling tegelijk dus, wat hoort bij autisme. De andere scholieren hadden wel hele andere interesses dus het sloot ook niet aan. Ik paste me niet aan hen aan. Ik had ook een eigen opvallende hiphop kledingstijl en fiets wat me weer meer een doelwit voor pesten maakte en een doelwit omdat ik geen contact durfde te maken.

De Amerikaanse datingcoach bracht jaren later een online trauma-release cursus uit. Dit werd mijn nieuwe bron van zingeving, maar dit liep weer uit de hand, want ik begreep het maar niet met mijn hoofd hoe de cursus werkte. Dus dit werd opnieuw een obsessie. Door mijn autisme probeerde ik de cursus volledig met mijn verstand te doorgronden, terwijl het om voelen ging i.p.v. denken. Echter was het ook wel een hele grote cursus en waren sommige oefeningen tegenstrijdig in de uitleg t.o.v. hoe anderen de oefeningen daadwerkelijk deden. Ik hield hardnekkig vast aan deze cursus tussen 2019 en 2020, want het zou mijn trauma’s gaan helen en zorgen voor ‘abundance’ op alle levensvlakken, zo werd het door de (dating)coach aangeprezen! Maar het had op mij dus een averechts effect. Ik functioneerde niet meer.  

Gelukkig had ik in 2018 de spirituele groep Eigentijdse Jongeren ontdekt, na wat scrollen en doorklikken op Facebook. Sommige mensen op de kunstacademie waren met vergelijkbare dingen bezig in de omgeving Enschede. In 2020 heeft het Eigentijdse Jongeren Zomerfestival mij geholpen om me te bevrijden van de Amerikaanse trauma-release cursus obsessie. Tijdens dit festival waren er vanwege de wereldwijde pandemie extra regels rond aanraking een afstand, al deze zijn in acht genomen en opgevolgd. Sinds 2018 ging ik ook al naar het Zomerfestival, 6 dagen vol workshops, meditaties, yoga, veganistisch eten en ceremonies. Eindelijk (!) een plek waar ik makkelijk en diepgaand contact kon maken met mensen, aanraking hielp hierbij. Een organisatie waar het genoeg is om jezelf te zijn.  

Eigentijdse Jongeren is voor mij nu de nieuwste bron van zingeving en bewustwording, ik haal er vooral veel ontspanning en plezier uit, maar er mag bv. ook geschreeuwd en gehuild worden. Het laat me de liefde en het licht in ieder mens zien die ik tegen kom. In de mensen tijdens zulke festivals en retraites maar ook bij de mensen in het dagelijks leven. Daarnaast heeft Eigentijdse Jongeren een grote unieke besloten Facebook-groep waarin je alle grote of kleine levensvragen kunt stellen, we proberen zo min mogelijk te oordelen naar elkaar. Het voelt als een waardevolle ‘tribe’ waar ik onderdeel van uit mag maken 

Zingeving: Een doel in het leven

Door: Ellen Witteveen

Zingeving is een behoefte en gaat over de waarde en de bedoeling van het leven. Wat voor betekenis heeft het leven voor jou en wat is het doel van jouw leven? Wat gebeurt er als je zinloosheid of doelloosheid ervaart? Zingeving heeft alles te maken met waarde, betekenis en bedoeling. Ons leven moet zinvol zijn en dat is het wanneer we van betekenis zijn of als ons leven een bedoeling heeft.
Uiteraard is er verschil van inzicht over wat waarde is, wat betekenis is en wat een bedoeling heeft. Ook daar spelen cultuur, opvoeding, normen en waarden een grote rol. De behoefte aan zingeving wordt op tal van manieren ingevuld. Zingeving is de achterliggende gedachte waarom je dingen doet.

We stellen de vraag vaak snel en ongemerkt: ‘nou heb je er een beetje zin in?’ Een oppervlakkige vraag waar een diepe gedachte achter zit van ongekende waarde. De vraag betekent eigenlijk: ‘heeft het zin voor jou?’ of ‘is het werk van betekenis voor jou?’. 

Zingeving en een doel hebben in je leven is een behoefte. Is deze behoefte onvervuld dan komen er gevoelens als: zinloos, verveling, doelloos, futloos, energieloos etc.  Altijd ligt er een relatie tussen jouw behoeften en jouw gevoelens. Onvervulde behoeften zorgen voor negatieve gevoelens. Een mens heeft behoefte aan eten en wanneer er onvoldoende eten beschikbaar is, leidt dit tot een negatief gevoel: honger. Een negatief gevoel ontstaat dus omdat je niet krijgt wat je nodig hebt. Ook overmatig vervulde behoeften leiden tot negatieve gevoelens. Wanneer een mens teveel eet voelt hij zich niet fijn (overvol). Wanneer behoeften worden vervuld (niet overmatig) maar naar behoefte ontstaan er positieve gevoelens. 

Behoeften vertellen alles over je motivatie en drijfveren. Waarom ga je naar je werk? Wanneer je baan inderdaad voldoende overeenkomt met je persoonlijke drijfveren en behoeften dan ontstaan er positieve gevoelens zoals werkplezier, arbeidsvreugde en passie.

Gevoelens vertellen je dus alles over jouw behoeften en over de vervulling van jouw behoeftepatroon. Wie zijn behoeftepatroon vervult, ontvangt positieve gevoelens. Wie zijn behoeftepatroon niet of onvoldoende vervult, krijgt negatieve gevoelens. 

Het antwoord op de vraag “wat is zingeving” is voor iedereen natuurlijk anders. Het is dus belangrijk dat je af en toe aan jezelf denkt en tijd neemt om stil te staan bij de dingen die jou gelukkig maken. 

Wat geeft voor jou zin aan het leven?

Wat maakt het leven de moeite waard?

Door: Miranda Kalksma

Wat maakt het leven de moeite waard? Of te wel wat geeft jouw leven zin. Dat is niet zo eenvoudig te omschrijven. Op dit moment wonen er ongeveer 17.493.185 miljoen mensen in Nederland. Bijna 17,5 miljoen verschillende karakters en meningen. Daar is geen richtlijn voor te schrijven. Wat voor de één belangrijk is, is voor de ander totaal niet interessant. Wat wel voor bijna iedereen geldt is dat zin aan het leven voortkomt uit dingen ondernemen. Met andere woorden het komt ons niet aanwaaien. Met ondernemen hoeft het ook niet te gaan om vergaande activiteiten gesprekken met anderen kan al iets zijn waardoor je aan het denken gezet wordt en misschien zelfs in actie komt. Bij zingeving gaat het niet alleen om gedachten over ons leven, de stip op de horizon, de vragen: leef ik het leven wat ik wil? Of haal ik alles uit het leven wat ik kan.

Bij zingeving speelt onze gezondheid ook een rol. Hoe is onze gezondheid? In hoeverre heeft dat effect op mijn vrijheid, manier van leven of op mijn activiteiten? Ook de invloed van buitenaf is daarbij belangrijk. Heel actueel is Corona. Een virus dat ons hele leven en de hele wereld op zijn kop heeft gezet. Beperkingen in vrijheid, in ons doen en laten. Eenvoudige handelingen, zoals handen geven, knuffelen, bij elkaar komen, waren opeens taboe. In het begin heerste de angst van het virus, later heerste vooral de irritatie. Deze irritatie en soms zelfs agressie vond je trouwens vooral terug in de media.

Je zou kunnen zeggen dat onze verbondenheid werd aangetast. De behoefte aan verbondenheid werd beperkt. En toch hebben we met elkaar veel meer aanpassingsvermogen laten zien dan we waarschijnlijk hadden gedacht. De vaste structuur waar we ons in bevonden was gelukkig niet zo strak. We vonden allerlei alternatieve om met elkaar te spreken online, achter glas, via telefoon. We waren creatief in elkaar ondersteunen en er werden allerlei initiatieven bedacht en uitgevoerd.

Ondertussen zijn we zoveel mogelijk thuis aan het werk, vaste structuur zoals we kenden moesten we loslaten. We waren allemaal op onze eigen bubbel aangewezen. En juist dit alles kan je ook aan het denken zetten. Wat als het straks weer normaal wordt? Hoe wil ik dan mijn leven gaan leiden? Ga ik weer terug in de oude hectiek, of is de nieuwe situatie beter om mijn leven te leiden zoals ik het wil?

Velen van ons hebben geklaagd over alles wat ons werd ‘ontnomen’, maar is dat over de hele linie echt zo? Natuurlijk hebben we verdriet en verlies gehad, maar hebben we ook niet iets onverwachts ervoor terug gekregen? Een ander in zicht op het leven?